// DOSSIER — swiss-voters-reject-neutrality-rules
Szwajcarscy wyborcy zdecydowanie odrzucili konstytucyjną inicjatywę zaostrzenia zasad neutralności
PUBLIKACJA: 29 wrz 2026 09:12Z · JĘZYK: PL
27 września 2026 r. szwajcarscy wyborcy zdecydowanie odrzucili prawicową inicjatywę mającą na celu wpisanie do konstytucji narodowej surowszej definicji neutralności jako „wiecznej i zbrojnej”. Około 70% wyborców oraz wszystkie 26 kantonów opowiedziały się przeciwko temu rozwiązaniu, które zakazałoby rządowi nakładania sankcji gospodarczych niezatwierdzonych przez Radę Bezpieczeństwa ONZ i ograniczyło współpracę z sojuszami wojskowymi, takimi jak NATO. Wynik ten utrzymuje obecną elastyczność rządu szwajcarskiego w dostosowywaniu się do sankcji Unii Europejskiej i utrzymywaniu partnerstw w zakresie bezpieczeństwa, co jest stanowiskiem politycznym, które było przedmiotem intensywnych debat od czasu rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku.
// Tło
Neutralność Szwajcarii została uznana międzynarodowo w 1815 roku i jest filarem konstytucyjnym od 1848 roku. Rosyjska inwazja na Ukrainę w 2022 roku skłoniła Berno do przyjęcia sankcji UE, że prowadzi do twierdzeń prawicowej partii SVP, że rząd „opowiada się po jednej ze stron”. To referendum było kulminacją tych tarć politycznych, sprawdzając, czy opinia publiczna preferuje sztywną czy elastyczność interpretację historycznego statusu kraju w zmieniającym się europejskim środowisku bezpieczeństwa.
// Kluczowe wydarzenia
- 70,15% wyborców i 100% kantonów odrzuciło inicjatywę „Ochrona szwajcarskiej neutralności”.
- Propozycja zakładała zakaz nakładania sankcji na państwa wojujące, chyba że zostały one zatwierdzone przez Radę Bezpieczeństwa ONZ, w której Rosja posiada prawo weta.
- Inicjatywa zakazałaby współpracy wojskowej i wspólnych ćwiczeń z sojuszami takimi jak NATO w czasie pokoju.
- Prawicowa Szwajcarska Partia Ludowa (SVP) forsowała to głosowanie, argumentując, że obecna polityka podważa tradycyjną neutralność i wiarygodność w mediacjach.
- Rząd i główne partie skutecznie argumentowały, że to rozwiązanie odizolowałoby Szwajcarię i zagroziłoby bezpieczeństwu narodowemu poprzez ograniczenie możliwości reagowania w sytuacjach kryzysowych.
// Oś czasu
-
Szwajcarska neutralność zostaje uznana na arenie międzynarodowej po wojnach napoleońskich.
-
Neutralność zostaje włączona do szwajcarskich federalnych ram konstytucyjnych.
-
Szwajcaria przyjmuje sankcje UE wobec Rosji po inwazji na Ukrainę, co wywołuje intensywną debatę krajową.
-
Kampania kończy się plakatami z wizerunkiem Wilhelma Tella i gołębiami pokoju, zachęcającymi do głosowania na 'Tak'.
-
Odbywa się referendum; ostateczne wyniki pokazują 70,15% odrzucenia inicjatywy we wszystkich kantonach.
// Perspektywy
[Swiss People's Party (SVP)]
Argumentował, że przyjęcie sankcji UE wobec Rosji i współpraca z NATO zagroziły roli Szwajcarii jako neutralnego mediatora.
[Swiss Federal Council and Parliament]
Sprzeciwili się inicjatywie, podtrzymując, że rząd potrzebuje elastyczności w reagowaniu na kryzysy międzynarodowe i ochrony interesów narodowych.
[Green Party and EVP]
Uznali inicjatywę za próbę izolacji kraju i uniknięcia międzynarodowej odpowiedzialności w związku z naruszeniami prawa międzynarodowego.
[Pro Switzerland]
Grupa kampunijna, która zorganizowała inicjatywę mającą na celu ochronę suwerenności narodowej poprzez sztywną konstytucyjną definicję neutralności.
// Cytaty
“Wyborcy zrozumieli, czego chciała SVP: chciała, aby Szwajcaria odizolowała się międzynarodowo i uchyliła się od swojej odpowiedzialności w sytuacji, gdy prawo międzynarodowe jest deptane.”
“Jest absolutnie jasne, że neutralność należy do Szwajcarii i jest częścią jej tożsamości. W przyszłości będziemy oceniać przeciwników inicjatywy przez pryzmat tego zaangażowania.”
“Uważam, że potrzebujemy neutralności i powinniśmy ją zachować ze względów bezpieczeństwa – dla ludzi.”