// DOSSIER — trial-date-khalid-sheikh-mohammed-june-2028
Procesdatum vastgesteld voor 9/11-brein Khalid Sheikh Mohammed en medebeschuldigden voor juni 2028
GEPUBLICEERD: 29 aug 2026 07:12Z · TAAL: NL
Een Amerikaanse militaire rechter, luchtmachtkolonel Michael Schrama, heeft het proces tegen Khalid Sheikh Mohammed en drie vermeende medecomplotten voor 5 juni 2028 gepland. Deze beslissing volgt na decennia van juridische vertragingen en de recente gerechtelijke intrekking van schikkingsdeals waarbij de verdachten aan de doodstraf zouden zijn ontspannen. Het proces, dat zal plaatsvinden in Guantanamo Bay, zal de terroristische aanslagen van 2001 behandelen, waarbij bijna 3.000 mensen omkwamen. De datum in 2028 werd gekozen boven een voorgestelde start in 2027 om voldoende tijd te geven voor het oplossen van complexe bewijsvoeringen voorafgaand aan het proces, inclusief die met betrekking tot de behandeling van de verdachten in CIA-bewaring en moties van het FBI om bewijs te onderdrukken.
// Achtergrond
Khalid Sheikh Mohammed was in 2003 gevangen genomen in Pakistan en bracht drie jaar door in geheime CIA-gevangenissen voordat hij in 2006 werd overgebracht naar Guantanamo Bay. De zaak heeft te maken gehad met ongekende vertragingen vanwege juridische betwistingen over de toelaatbaarheid van bewijs verkregen via 'verbeterde ondervragingsmethoden' en verschuivende administratieve richtlijnen met betrekking tot speciale militaire commissies. Een eerdere procesdatum in 2021 werd geannuleerd, en een schikkingsdeal uit 2024 waarbij schuldbekentenissen in ruil voor levenslange gevangenisstraffen zouden worden geruild, werd uiteindelijk door het Pentagon ingetrokken.
// Belangrijkste ontwikkelingen
- De procesvoering is gepland om te beginnen op 5 juni 2028 op de Amerikaanse militaire basis in Guantanamo Bay.
- De verdachten omvatten Khalid Sheikh Mohammed, Walid bin Attash, Mustafa al-Hawsawi en Ali Abdul Aziz Ali.
- Rechter Michael Schrama wees een verzoek van het Openbaar Ministerie voor een start in januari 2027 af, met een beroep op de noodzaak om voorbereidende processtukken af te handelen.
- Het proces volgt op een uitspraak van het hof van beroep uit 2025 die het besluit van minister van Defensie Lloyd Austin om plea deals te herroepen, bevestigde.
- De procedures zijn al jaren vertraagd door geschillen over bewijsmateriaal dat is verkregen via marteling in geheime CIA-gevangenissen.
// Tijdlijn
-
Khalid Sheikh Mohammed wordt gevangen genomen tijdens een inval in Pakistan.
-
Mohammed en medeverdachten komen aan bij de detentievoorziening van Guantanamo Bay nadat ze waren vastgehouden in CIA black sites.
-
Een eerder geplande procesdatum voor de beschuldigden van 9/11 is geannuleerd.
-
Mohammed en twee medebeschuldigden sluiten een plea deal om de doodstraf te vermijden; Minister van Defensie Lloyd Austin trekt deze binnen enkele dagen in.
-
Een federaal hof van beroep in D.C. oordeelt met 2-1 dat Austin de bevoegdheid had om de plea deals in te trekken.
-
Rechter Michael Schrama vaardigt een planningorder uit die de rechtszaak vaststelt op juni 2028.
-
Geplande start voor de selectie van de jury in het proces voor de militaire commissie.
// Perspectieven
[Luitenant-kolonel Michael Schrama (Luchtmacht)]
Benadrukt de noodzaak van een realistisch tijdspad om complexe bewijsvoering en nalevingsmoties in de pretrial-fase op te lossen voordat er overgegaan kan worden naar een proces over de inhoud.
[Lloyd Austin (Amerikaans minister van Defensie)]
Tegen plea deals waarbij de doodstraf werd geschrapt, met de stelling dat de beschikking over de doodstraf bij de minister van Defensie moet liggen en dat het publiek recht heeft op een volledig proces.
[Amerikaans Hof van Beroep (D.C. Circuit)]
Ondersteunde de juridische bevoegdheid van de minister van Defensie om plea deals in te trekken, en weigerde het oordeel van de uitvoerende macht in twijfel te trekken.
// Citaten
“Een realistische procesdatum moet rekening houden met de zitting en de afhandeling van bewijsmoties en nalevingsmoties in het voorproces.”
“De secretaris heeft bepaald dat de families en het Amerikaanse publiek het recht verdienen op de gelegenheid om militaire commissieprocessen te zien worden uitgevoerd.”