// DOSSIER — ratko-mladic-butcher-bosnia-dies
Ratko Mladić, „Rzeźnik z Bośni”, skazany zbrodniarz wojenny, zmarł w wieku 84 lat
PUBLIKACJA: 29 sie 2026 07:12Z · JĘZYK: PL
Ratko Mladić, były dowódca wojskowy bośniackich Serbów, odpowiedzialny za ludobójstwo w Srebrenicy i oblężenie Sarajewa, zmarł 27 sierpnia 2026 r. w wieku 84 lat. Odbywał dożywotnie więzienie w szpitalu więziennym ONZ w Hadze po skazaniu w 2017 roku za ludobójstwo, zbrodnie przeciwko ludzkości i zbrodnie wojenne. Znany jako „Rzeźnik z Bośni”, Mladić dowodził Armią Republiki Serbskiej (VRS) podczas wojny w Bośni i Hercegowinie w latach 1992-1995, organizując masakrę ponad 8 000 bośniackich Muzułmanów i chłopców. Jego śmierć kończy prawną sagę, która obejmowała 16 lat ucieczki i przełomowy międzynarodowy proces, choć jego dziedzictwo pozostaje punktem głębokich podziałów etnicznych na Bałkanach.
// Tło
Wojna w Bośni i Hercegowinie (1992-1995) wybuchła po upadku Jugosławii. Ratko Mladić, były oficer Armii Ludowej Jugosławii (JNA), objął dowództwo nad armią bośniackich Serbów (VRS), aby dążyć do stworzenia „Wielkiej Serbii”. Kampania ta obejmowała systematyczne czystki etniczne, cały czas masowe zabójstwa i wysiedlenia ponad 2 milionów ludzi. Masakra w Srebrenicy, w której zginęło ponad 8 000 bośniackich Muzułmanów w „strefie bezpieczeństwa” ONZ, pozostaje najbardziej znany wydarzeniem tego konfliktu.
// Kluczowe wydarzenia
- Zmarł w aresztach ONZ w Hadze po przebyciu kilku udarów w ostatnich miesiącach.
- Zorganizował masakrę w Srebrenicy w 1995 roku, najgorszą pojedynczą zbrodnię na ziemi europejskiej od czasu II wojny światowej.
- Dowodził 1425-dniowym oblężeniem Sarajewa, które doprowadziło do śmierci około 10 000 cywilów.
- Unikał międzynarodowej sprawiedliwości przez 16 lat przed aresztowaniem w 2011 roku w Lazarevo w Serbii.
- Został skazany w 2017 roku za ludobójstwo i zbrodnie przeciwko ludzkości; wyrok dożywocia został utrzymany w mocy w 2021 roku po apelacji.
// Oś czasu
-
Urodził się w wiosce Bozinovici w Bośni.
-
Mianowany dowódcą nowo powstałej Armii Republiki Serbskiej (VRS).
-
Kieruje zdobyciem Srebrenicy i nadzoruje następujące po nim ludobójstwo.
-
Oskarowany przez MTK przed Trybunałem Karnym dla byłej Jugosławii za ludobójstwo i zbrodnie przeciwko ludzkości.
-
Żyje jako uciekinier, chroniony przez elementy serbskiej armii i państwa.
-
Aresztowany w Lazarevo w Serbii, mieszkając pod pseudonimem Milorad Komadic.
-
Skazany na dozywotnie wiezienie przez MTK w Hadze.
-
Izba odwoławcza ONZ podtrzymuje dożywotnie więzienie, czyniąc wyrok ostatecznym.
-
Umiera w szpitalu więziennym ONZ w Hadze w wieku 84 lat.
// Perspektywy
[Organizacja Narodów Zjednoczonych]
Wyraża solidarność z ofiarami i ocalałymi, podkreślając, że ustalenia sądu są ostateczne i stanowią istotny zapis historyczny.
[Serbscy Nacjonaliści]
Nadal postrzegają Mladicia jako heroiczną postać, która walczyła o wolność Serbii, często zaprzeczając ludobójstwu lub bagatelizując je.
[Ocalali ze Srebrenicy]
Wyrażają ulgę z powodu jego śmierci w uwięzieniu, ale ubolewają nad tym, że jego polityczne dziedzictwo i podziały w Bośni pozostają nierozwiązane.
[Rząd Serbii]
Prezydent Vucic oskarżył sąd ONZ o „niecywilizowane zachowanie” za odrzucenie prośby Mladicia o zwolnienie ze względów medycznych do Serbii.
// Cytaty
“Zbrodnie, które zostały popełnione, należą do najokrutniejszych znanych ludzkości i obejmują ludobójstwo oraz eksterminację jako zbrodnię przeciwko ludzkości.”
“Nadszedł czas... na zemstę na Turkach w tych regionach.”
“Jego śmierć to tylko biologiczna konieczność i nie kładzie ona kresu projektowi politycznemu i militarnemu, który stworzył to dziedzictwo ludobójstwa.”
“Wszystko, co powiedzieliście, to czyste kłamstwa. Wstyd wam!”