English
日本語
한국어
Deutsch
Nederlands
Español
Français
Português
Italiano
Svenska
繁體中文
Dansk
// DOSSIER — uk-initiates-review-chagos-islands-sovereignty-deal
Wielka Brytania rozpoczyna przegląd umowy w sprawie suwerenności Wysp Czagos po krytyce ze strony Trumpa
PUBLIKACJA: 26 wrz 2026 08:12Z · JĘZYK: PL
Rząd brytyjski oficjalnie wstrzymał przekazanie suwerenności nad Wyspami Czagos w celu przeprowadzenia przeglądu po spotkaniu na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ, podczas którego prezydent USA Donald Trump określił porozumienie jako „straszne” i „niedorzeczne”. Minister obrony Wes Streeting potwierdził, że umowa, wynegocjowana pierwotnie za rządów byłego premiera Keira Starmera, nie może zostać zrealizowana bez wyraźnego poparcia USA. Proponowane porozumienie zakładało przekazanie archipelagu Mauritiusowi przy jednoczesnym wydzierżawieniu strategicznej bazy wojskowej Diego Garcia na 99 lat za roczny koszt około 101 milionów funtów. Wielka Brytania dąży obecnie do renegocjacji paktu, aby rozwiać obawy USA dotyczące bezpieczeństwa, w szczególności w odniesieniu do roli bazy w operacjach przeciwko Iranowi oraz obaw przed potencjalnymi wpływami Chin w regionie.
// Tło
Wyspy Czagos zostały oddzielone od Mauritiusa przez Wielką Brytanię w 1965 roku w celu utworzenia Brytyjskiego Terytorium Oceanu Indyjskiego. W latach 1968–1973 Wielka Brytania siłą wysiedliła rdzenną ludność, aby umożliwić budowę bazy wojskowej Diego Garcia. W 2019 roku Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości wydał opinię doradczą stwierdzającą, że administracja sprawowana przez Wielką Brytanię jest niezgodna z prawem. Negocjacje w sprawie przekazania terytorium rozpoczęły się w 2022 roku, co doprowadziło do zawarcia porozumienia w 2025 roku, które obecnie utknęło w martwym punkcie ze względu na zmiany w poparciu politycznym w Waszyngtonie i Londynie.
// Kluczowe wydarzenia
- Brytyjski sekretarz stanu ds. obrony Wes Streeting potwierdza, że umowa jest w trakcie przeglądu, ponieważ administracja USA 'nie wspiera jej'.
- Prezydent Trump powtórzył swój sprzeciw podczas pierwszego osobistego spotkania z brytyjskim premierem Andy'm Burnhamem w Nowym Jorku.
- Pierwotna umowa zakładała 99-letnią dzierżawę Diego Garcia za szacunkowy roczny koszt od 101 do 120 milionów funtów.
- Wielomilionowe płatności dla Mauritiusa zostały zawieszone na czas prowadzenia przeglądu.
- Krytycy w Wielkiej Brytanii i USA twierdzą, że przekazanie terytorium stwarza ryzyko umożliwienia Chinom ustanowienia strategicznej obecności w Oceanie Indyjskim.
- Baza na Diego Garcia jest uważana za kluczową dla operacji wojskowych USA na Bliskim Wschodzie, w Azji Południowej i w Afryce Wschodniej.
// Oś czasu
-
Wielka Brytania oddziela Wyspy Chagos od Mauritiusa przed uzyskaniem niepodległości przez Mauritius
-
Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości orzeka, że brytyjska administracja wysp jest bezprawna.
-
Wielka Brytania i Mauritius podpisują umowę o przekazaniu suwerenności za wstępną zgodą USA.
-
Donald Trump zmieniając swoją pozycję, określił tę umowę jako 'akt całkowitej słabości'.
-
Wielka Brytania wstrzymuje porozumienie w sprawie Chagos w nieokreślonym czasie po wycofaniu poparcia przez Trumpa.
-
Trump spotyka się z premierem Burnhamem podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ i publicznie określa porozumienie jako 'straszny układ'.
-
Brytyjski sekretarz stanu ds. obrony Wes Streeting oficjalnie ogłasza przegląd umowy.
// Perspektywy
[Donald Trump]
Zdecydowanie przeciwny; uważa transfer za akt 'wielkiej głupoty' i zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego USA.
[Rząd UK (Burnham/Streeting)]
Pragmatyczne/W trakcie przeglądu; uznaje, że umowa jest nie do utrzymania bez poparcia USA i dąży do zrewidowanej rezolucji.
[Mauritius]
Zwolennik transferu; twierdzi, że wyspy zostały nielegalnie oddzielone przez Wielką Brytanię w 1965 roku jako warunek niezależności.
[Brytyjska opozycja konserwatywna]
Przeciwna; określa porozumienie jako 'umowę o kapitulacji', która przekazuje terytorium suwerenne sojusznikowi Chin.
// Cytaty
“Udawanie, że problem nie istnieje, i nadzieja, że sam zniknie, nie jest mądrą strategią.”
“To straszna umowa... to niesamowite, jak strategiczna ona jest, i myślę, że premier będzie ją analizował.”
“Odziedziczyłem tę sytuację i potrzebujemy rozwiązania. Jest to kluczowe dla zabezpieczenia przyszłości bazy.”
“Gdyby Burnham był naprawdę poważny w kwestii naszej obrony, wiedziałby, że ta umowa powinna zostać całkowicie wyrzucona do kosza.”
